سوال 58

آیا اهل حلّ و عقد ابوسفیان و سهیل بن عمرو ،و حارث بن هشام و عکرمه

بن ابی جهل و دیگر سران قریش بودند که پس از بیعت با ابوبکر، آن برخورد کینه

توزانه و انتقام جویانه را با انصار داشتند، و انان را به مرگ و گرفتن انتقام کشته

شدگان قریش در جنگ های احد و بدر و ...... تهدید می نمودند؟


سوال 57

آیا اهل حلّ و عقد کسانی هستند که به گفته دکتر احمد محمود صبحی، خود

محور اختلاف و نزاع بودند، یا دانایان و بزرگان اصحاب پیامبر صلی الله علیه و آله

و سلم که آن روز بیشتر آنان در مدینه رسول خدا صلی الله و علیه و آله بودند و

در همایش یاد شده به طور کلی حضور نیافتند و گرداگرد پیکر مطهر رسول اکرم

صلی الله علیه و آله بودند، مانند علی علیه السلام، عباس بن عبدالمطلب، طلحه

و زبیر، سلمان، مقداد، ابوذر، عمار بن یاسر، فضل بن عباس و بسیاری دیگر از

بنی هاشم و بزرگان صحابه رسول اکرم صلی الله علیه و آله . و بعضی که حضور

داشتند به این بیعت تن ندادند، مانند سعد بن عباده، حباب بن منذر، و ..... که

برخی از آنان تا آخر حاضر نشدند بیعت کنند؟


ملاک های تعیین خلیفه

اهل سنت می گویند که ملاک در تعیین خلیفه اجماع مردم است (1) و چون

مردم در انتخاب ابوبکر اجماع کردند لذا ابوبکر به عناون خلیفه تعیین شد.

در خلافت ابوبکر اجماع حاصل نشد.

آنچه از تواریخ به دست می آید ، و مورد اتفاق همه مورخین و محدثین است ،

این است که هیچ گونه اتفاق آرایی در مورد بیعت ابوبکر حاصل نشده است،

گروه زیادی از بیعت تخلف ورزیدند، و این گروه افرادی عادی نبودند، بلکه همه

جزو شخصیت های بارز علمی، و مردان شایسته ای بودند همچون بنی هاشم،

و بنو زهره و بنو امیه(2) . در اینجا فقط کوتاهی از گفتار ابن ابی الحدید معتزلی

حنفی مذهب را ذکر می نماییم که در این باره میگوید :

(( عمر کسی است که برای ابوبکر از مردم بیعت گرفت، و مخالفین را سرکوب

نمود و او بود که شمشیر زبیر را هنگامی که شمشیر کشید تا حمله نماید،

شکست و با دست به سینه مقداد کوبید، و سعد بن عباده را زیر دست و پا له

کرد، و گفت : او را بکشید، خداوند او را بکشد، او بود که بینی حباب بن منذر را

به خاک مالید، و او بود که افرادی را که به خانه فاطمه سلام الله پناه برده بودند

به قتل و آتش زدن تهدید نمود، و آنها را از خانه فاطمه سلام الله بیرون کشید و

اگر او نمی بود، خلافت برای ابوبکر صورت نمی گرفت.))(3)

و نیز شاید از شرایط اجماع باشد که علی علیه السلام را به زور به مسجد برده و

او را وادار به بیعت نمودند، و آنگاه که امتناع ورزید، او را به قتل تهدید کردند؟!! که

حضرت فرمودند :

(( و اذا تقتلون عبدالله و اخا رسوله ))(4)

(( در این صورت بنده خدا ، و برادر رسول خدا را می کشید))

و عمر در جواب گفت :

(( اما عبدالله فنعم، و اما اخا رسوله؛ فلا))(5)

(( اینکه گفتی بنده خدا، پس آری تو بنده خدا هستی، و اما اینکه گفتی برادر

رسول خدا صلی الله علیه و آله ، هرگز))

آیا چنین بیعتی از سوی اهل ( حل و عقد) را د رچنان شرایطی ، می توان

اجماع نامید؟ تازه کدام اهل ( حل و عقد)؟؟؟؟

به گفته نویسنده معاصر مصری، دکتر احمد محمود صبحی:

(( اهل ( حل و عقد) چه کسانی بودند؟ آنانی که خود محور اختلاف و نزاع

بودند..... آنان معتقد بودند که هر یک برای خلافت شایسته تر از دیگری است،

طلحه در تعیین عمر از سوی ابابکر، اعتراض می کند، تمایلات شخصی در شورای

خلافت که از سوی عمر تعیین شده، نقش اصلی را ایفا می کند، برخی از آنان

به کینه توزی توجه نموده ، و بعضی دیگر جانب داماد خود را می گیرد.

شروط تهدید آمیز عمر روشن می سازد که او خود نیز از درگیری آنان بی اطلاع

نبوده است .


1- شرح نهج البلاغه ، ابن ابی الحدید ، ج 1 ، ص 215

2- صحیح مسلم، ج5، ص 152. صحیح بخاری، ج 5، ص 82،

3- شرح نهج البلاغه ، ابن ابی الحدید ، ج 1 ، ص 174

4- الامامه و السیاسه ، ابن قتیبه، ص 13

5- نظریه الامه لدی الشیعه الانثی عشریه ،  ص 100-101

سوال 56

اگر عثمان آن چنان بود که باید به گفته عایشه او را می کشتند، پس چرا وقتی

که او را کشتند همین عایشه قتل عثمان را بهانه قرار داد و علی علیه السلام

را قاتل عثمان معرفی کرد و به عنوان خونخواهی عثمان جنگ جمل را به راه

انداخت ؟1


1- تاریخ طبری - ج 5 - ص 172

تاریخ ابن اثیر-  ج 3 - ص 80

طبقات ابن سعد - ج 4- ص 88

کنزالعمال - ج 3 - ص 16

عثمان از دیدگاه عایشه

عایشه عثمان را تشبیه به نغثل یهودی می کرد و می گفت :

(( اقتلوا نعثلا فقد کفر ))1. (( بکشید این عثمان شبیه به نعثل را که کافر

شده، بکشید او را که خدا او را بکشد))


1- تارخ طبری - ج4- ص 477، تاریخ ابن اثیر - ج 3- ص 77 و 486، نهایه ابن اثیر - ج4 - ص 156


سوال 55

اگر نبوت و خلافت در یک خانواده جمع نمی شود، پس چرا در مجلس شورای ،

عمر علی علیه السلام را نامزد خلافت نمود؟ آیا نبوت با خلافت بلافصل جمع

نمی گردد ولی با خلافت مع الفصل جمع می گردد؟

سوال 54

اگر نبوت و خلافت در یک خانواده جمع نمیشود ، پس چرا هارون که برادر

حضرت موسی علیه السلام بود طبق آیه قرآن خلیفه آن حضرت شد ؟


1- سوره اعراف - آیه 142

نبوت و خلافت در یک خانواده جمع نمی شود.


از جمله احادیثی که از جناب عمر به نقل از  پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله آمده

، روایت زیر است :


((ان النبوه و الامامه لا یجتمعان فی بیت )).1


(( بدرستی که نبوت و امامت در یک خانواده جمع نمی شود))


1- شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید - ج1- ص 189


سوال 53

اگر در واقع مساله شورا رافع مشکل برای مسئله رهبری می باشد و اگر خلیفه

ای به غیر از این طریق روی کار بیاید ، خلافتش نامشروع است، پس چرا بعد از

معاویه به امر او مساله خلافت به صورت موروثی در آمد ؟